ePassport – hãy thực tế, AI chỉ hỗ trợ, chưa thể thay thế hoàn toàn con người

ePassport đã được sử dụng tại những đâu?

Đã có quá nhiều các bài viết về triển vọng của AI trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội cũng như các bài thổi phồng về sức mạnh của AI trong các sản phẩm được các doanh nghiệp quảng cáo. Trong bài này, chúng tôi muốn đi vào phân tích một ứng dụng thực tế rộng rãi của AI trong trào lưu áp dụng xác thực Hộ chiếu điện tử (ePassport) khi nhập cảnh tại các sân bay trên thế giới.

Tại Việt Nam, khái niệm ePassport hay Hộ chiếu điện tử còn chưa được biết đển rộng rãi. Tuy nhiên, đây là một trào lưu đang được hưởng ứng rộng rãi trên khắp các châu lục trên thế giới, đã được 65 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia (xem hình dưới đây).

PKDMap

Nguồn: http://www.icao.int

Tại Châu Á cũng đã có Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Ma Cao, Hong Kong, … thậm chí ngay tại khu vực Đông Nam Á thì Singapore, Philippines, Thailand hay Malaysia đã tham gia sử dụng.

ePassport là gì và hoạt động ra sao?

Việc tham gia khối các nước sử dụng ePassport được xây dựng dựa trên việc các quốc gia đồng ý tham gia xây dựng ICAO Public Key Directory (PKD) – một cơ sở dữ liệu lưu trữ trung tâm để trao đổi thông tin cần thiết cho việc xác thực ePassports thay cho các kiểm tra hộ chiếu hải quan với hộ chiếu thông thường (xem chi tiết tại ICAO PKD).

Trong hình dưới đây là một cổng kiểm tra tự động ePassport – Automated border control.

easy-pass

Nguồn: Internet

Quy trình xác thực cho ePassport trong xuất/nhập cảnh được thực hiện như sau (đã được người viết xác thực cụ thể tại Anh và Bỉ):

  • Người xuất/nhập cảnh có sở hữu ePassport sẽ di chuyển tới cổng kiểm tra ePassport tự động
  • Đưa ePassport vào máy đọc chuyên biệt tại cổng kiểm soát
  • Nhìn vào camera kiểm tra đối chiếu nhận dạng mặt với hình ảnh được lưu trong ePassport và/hoặc các hình ảnh trong cơ sở dữ liệu lưu trữ trung tâm (bước này chỉ thực hiện khi cổng kiểm soát có trang bị camera, việc ứng dụng AI nhận dạng khuôn mặt cũng nằm tại bước này)
  • Nếu tất cả các thông tin được xác thực trùng khớp, thuận lợi, cổng sẽ tự động mở để người xuất/nhập cảnh đi thẳng vào/ra khỏi sân bay.
  • Nếu có vấn đề về thông tin hoặc pháp nhân với người xuất/nhập cảnh, cổng đóng và phát tín hiệu để người điều hành dẫn người xuất/nhập cảnh ra cổng kiểm tra thông tin với nhân viên an ninh truyền thống.

 

Máy kiểm tra ePassport hoạt động ra sao?

ePassport – hộ chiếu điện tử còn được gọi là hộ chiếu sinh trắc học (Biometric passport), được nhận dạng bởi một biểu tượng hình máy ảnh cách điệu trên bìa để phân biệt với hộ chiếu truyền thống thông thường (xem hình dưới đây)

Capture

 

Quy trình kiểm trả ePassport khi đưa ePassport vào máy đọc chuyên biệt tại cổng kiểm soát được thực hiện theo các bước sau:

JAG_ePassport_20170119

Ngoài việc kiểm tra, xác thực các thông tin lưu trữ trong chip trên ePassport trong bước 1 và bước 2, ứng dụng AI được áp dụng trong công nghệ nhận dạng khuôn mặt và so sánh ảnh (với ảnh trong hộ chiếu hoặc ảnh trong cơ sở dữ liệu tội phạm của Interpol) trong 2 bước 3 và 4 khi cổng kiểm soát được trang bị camera.

Hiệu quả của AI trong ePassport tới đâu?

Không thể phủ nhận ePassport hiện đang chứng minh được hiệu quả vượt trội trong giảm tải quá trình kiểm tra an ninh tại các sân bay so với cách cũ chỉ kiểm soát các hộ chiếu truyền thống. Tuy nhiên, hiệu quả của AI trong ePassport vẫn còn 1 số hạn chế nhất định cần thêm nhiều thời gian để cải thiện để có thể đạt được những kì vọng mong muốn.

Về mặt thiết kế hệ thống, việc áp dụng AI trong ePassport mà cụ thể là dùng camera chụp ảnh nhận dạng, so sánh với ảnh trong cơ sở dữ liệu có các hạn chế như sau:

  • Hiện tại ePassport chỉ áp dụng cho các đối tượng từ 18 tuổi trở lên – khi khuôn mặt không có nhiều thay đổi trong vòng 5-10 năm (thời gian có hiệu lực của 1 cuốn hộ chiếu ePassport)
  • Các cổng kiểm soát ePassport tự động mới chỉ đóng vai trò như công cụ giảm tải cho việc kiểm soát an ninh, chưa tự động hoàn toàn vì các lí do sau:
    • ePassport vẫn được lưu hành song song với các hộ chiếu truyền thống chứ chưa thay thế hoàn toàn, nên vẫn cần các cửa kiểm soát an ninh truyền thống với người kiểm tra bằng tay và bằng mắt.
    • Công nghệ AI nhận dạng, so sánh khuôn mặt dù đã có nhiều phát triển trong thời gian qua nhưng vẫn chỉ đạt độ chính xác 80-90%, cần người điều hành để chuyển hướng qua cổng khi có lỗi trong quá trình nhận dạng.

Một trong số các bài báo khoa học mô tả chi tiết về công nghệ nhận dạng khuôn mặt sử dụng trong việc xác thực ePassport: Face-based recognition systems in the ABC e-gates.

Tuy còn hạn chế nhưng việc ứng dụng rộng rãi ePassport có thể coi là một điểm sáng trong việc đưa các ứng dụng AI di vào thực tể cuộc sống và tạo ra giá trị cụ thể giữa ma trận các kì vọng và tin đồn thổi phồng về sức mạnh của AI. Cần thêm rất nhiều mô hình như ePassport, được thiết kế thông minh cho việc dùng AI như công cụ hỗ trợ quyết định,  bổ sung các cơ chế hoạt động “hỗ trợ AI” và chấp nhận một phần rủi ro nhỏ từ chính sự chưa hoàn hảo của các thuật toán được sự dụng cho AI.

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s